ViDA zmieni rozliczenia VAT w europejskim e-commerce
Pakiet VAT in the Digital Age, określany jako ViDA, wprowadza istotne zmiany w rozliczaniu sprzedaży internetowej. Część nowych zasad ma być stosowana od 1 stycznia 2027 roku. Polski projekt wdrażający te rozwiązania, oznaczony jako UC147, został zaktualizowany 13 lipca 2026 roku. Na 24 lipca 2026 roku pozostaje jednak projektem, dlatego jego ostateczne brzmienie może jeszcze ulec zmianie.
Projekt dotyczy między innymi procedury OSS, limitu 10 000 euro, zagranicznych magazynów oraz sprzedaży przez marketplace. Ważne są również zmiany dotyczące IOSS i platform działających jako uznani dostawcy. Dla sklepów korzystających z Amazon FBA oznacza to konieczność ponownego przeanalizowania przepływów towarów. Profesjonalna Księgowość ecommerce powinna uwzględniać kraj rozpoczęcia wysyłki, miejsce konsumpcji oraz status konkretnego magazynu.
Czym jest procedura OSS
OSS, czyli One Stop Shop, umożliwia zbiorcze rozliczanie VAT od wybranych transakcji B2C w Unii Europejskiej. Polski przedsiębiorca może zarejestrować się do procedury w Polsce. Następnie składa jedną kwartalną deklarację obejmującą sprzedaż podlegającą opodatkowaniu w innych państwach członkowskich.
Podatek oblicza się według stawek obowiązujących w państwie konsumenta. Polska administracja przekazuje następnie należności do właściwych krajów UE. Procedura ogranicza więc potrzebę rejestrowania się do VAT w każdym państwie sprzedaży. Nie obejmuje jednak wszystkich transakcji związanych z magazynowaniem oraz przemieszczaniem własnych towarów.
Próg 10 000 euro nadal będzie ważny
Unijny próg 10 000 euro odpowiada w Polsce kwocie 42 000 zł. Dotyczy on łącznej wartości określonej wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość oraz wybranych usług TBE. Chodzi o usługi telekomunikacyjne, nadawcze i elektroniczne świadczone na rzecz konsumentów.
Limit bada się dla bieżącego i poprzedniego roku podatkowego. Poniżej progu część sprzedaży może być nadal opodatkowana w państwie siedziby przedsiębiorcy. Po jego przekroczeniu VAT rozlicza się zasadniczo w państwie konsumpcji. Przedsiębiorca może wtedy korzystać z OSS albo rejestrować się lokalnie.
Jak projekt zmienia sposób liczenia progu 42 000 zł
Projekt UC147 ma doprecyzować, które transakcje należy uwzględniać podczas obliczania limitu. Do progu ma być wliczana WSTO rozpoczynająca się w państwie siedziby przedsiębiorcy. Dla polskiego sklepu będzie to przede wszystkim sprzedaż, przy której wysyłka rozpoczyna się w Polsce.
Sprzedaż rozpoczynająca się w innym państwie UE nie ma powiększać polskiego limitu. Dotyczy to sytuacji, gdy zagraniczny magazyn nie stanowi stałego miejsca prowadzenia działalności przedsiębiorcy. Nadal trzeba jednak uwzględniać w limicie odpowiednie usługi TBE. Zmiana dotycząca miejsca rozpoczęcia wysyłki odnosi się przede wszystkim do WSTO.
Sprzedaż z zagranicznego magazynu poza polskim limitem
Jeżeli polski sklep wysyła produkt z niemieckiego magazynu do konsumenta we Francji, transakcja nie rozpoczyna się w Polsce. Nie powinna więc zwiększać polskiego progu 42 000 zł, jeżeli niemiecki magazyn nie tworzy stałego miejsca działalności. Nie oznacza to jednak braku VAT od takiej sprzedaży.
Transakcja może podlegać francuskiemu VAT już od pierwszej dostawy. Sprzedawca może rozliczyć podatek przez procedurę OSS, jeżeli dostawa mieści się w jej zakresie. Brak uwzględnienia transakcji w polskim progu nie oznacza zatem zwolnienia z opodatkowania. Zmienia jedynie sposób oceny limitu.
Zagraniczny magazyn nie zawsze oznacza stałe miejsce działalności
Samo przechowywanie towarów w centrum fulfillment nie przesądza automatycznie o powstaniu stałego miejsca prowadzenia działalności. Znaczenie mają między innymi zasoby techniczne, personel oraz poziom kontroli nad zapleczem. Każdy model współpracy trzeba analizować oddzielnie.
Typowe korzystanie z niezależnej usługi Amazon FBA nie zawsze tworzy stałe miejsce działalności. Nie można jednak przyjmować takiej zasady automatycznie dla każdego sprzedawcy. Umowa, sposób korzystania z infrastruktury i faktyczny zakres działalności mogą prowadzić do innych wniosków. Dlatego Księgowość dla sklepów internetowych powinna analizować ten obszar indywidualnie.
Amazon FBA w Niemczech a VAT
Polski sprzedawca korzystający z Amazon FBA w Niemczech może wykonywać kilka odrębnych czynności podatkowych. Przemieszczenie własnych towarów z Polski do niemieckiego magazynu zwykle oznacza WDT w Polsce. Po stronie niemieckiej powstaje odpowiadające mu wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.
W rezultacie przedsiębiorca może potrzebować niemieckiego numeru VAT. Sprzedaż z niemieckiego magazynu do niemieckiego konsumenta jest natomiast sprzedażą krajową w Niemczech. Zwykły polski sprzedawca nie rozlicza jej obecnie w polskiej deklaracji OSS. Konieczna może być więc niemiecka deklaracja VAT.
Sprzedaż z Niemiec do klientów w innych krajach
Inaczej wygląda wysyłka z niemieckiego magazynu do konsumenta we Francji, Austrii albo Belgii. Taka transakcja może stanowić WSTO. Podatek powinien zostać rozliczony według stawki obowiązującej w państwie konsumenta.
Sprzedawca może wykazać taką dostawę w procedurze OSS. Nie musi wtedy rejestrować się do VAT wyłącznie z powodu tej sprzedaży w każdym kraju klienta. Jednocześnie może nadal potrzebować niemieckiego numeru VAT z powodu magazynowania i przemieszczania własnych towarów.
Amazon FBA w Czechach i Francji
Podobne zasady dotyczą magazynów położonych w Czechach lub Francji. Przemieszczenie własnych zapasów do tych państw może wymagać lokalnej rejestracji VAT. Następnie krajowa sprzedaż z magazynu podlega zasadom państwa, w którym znajduje się towar.
Jeżeli produkt zostanie wysłany z Czech do konsumenta w Austrii, sprzedaż może stanowić WSTO. Austriacki VAT może zostać rozliczony przez OSS. Transakcja nie powinna jednocześnie powiększać polskiego progu 42 000 zł, jeżeli czeski magazyn nie stanowi stałego miejsca działalności.
ViDA 2027 nie zlikwiduje wszystkich zagranicznych rejestracji
Planowane zmiany nie oznaczają pełnego końca lokalnych numerów VAT. Sklep korzystający z Amazon FBA może nadal potrzebować rejestracji w państwie magazynowania. Dotyczy to szczególnie przemieszczeń własnych towarów oraz sprzedaży krajowej z zagranicznego magazynu.
Większe uproszczenie ma pojawić się dopiero od 1 lipca 2028 roku. Wtedy planowane jest uruchomienie procedury dotyczącej transgranicznego przemieszczania własnych towarów. Rozwiązanie określa się jako Transfer of Own Goods, czyli TOOG. Nie należy więc sugerować, że wszystkie rejestracje znikną już w styczniu 2027 roku.
Procedura TOOG dopiero od lipca 2028 roku
TOOG ma umożliwić rozliczanie wybranych przemieszczeń własnych towarów poprzez rozszerzony system OSS. Celem jest ograniczenie obowiązku rejestracji w państwie, do którego przedsiębiorca przewozi własny zapas. Rozwiązanie będzie szczególnie istotne dla sprzedawców korzystających z wielu magazynów w UE.
Do czasu uruchomienia procedury obecne zasady pozostaną jednak istotne. Przemieszczenie towarów do zagranicznego magazynu może nadal wywoływać WDT oraz WNT. Sklepy nie powinny więc rezygnować z lokalnych rejestracji wyłącznie na podstawie planowanych zmian.
Zasada „wszystko albo nic” po wyborze OSS
Projekt ma doprecyzować skutki wyboru procedury unijnej OSS. Jeżeli przedsiębiorca zdecyduje się korzystać z OSS, powinien stosować ją do wszystkich swoich WSTO oraz usług B2C objętych zakresem tej procedury. Nie może wybierać tylko niektórych krajów lub zamówień.
Zasada nie obejmuje transakcji, których OSS nie obsługuje. Przykładem jest lokalna sprzedaż zwykłego polskiego sprzedawcy z magazynu w Niemczech do niemieckiego klienta. Taka dostawa może wymagać wykazania w lokalnym rozliczeniu VAT. Sprzedaż transgraniczna z Niemiec do konsumentów z innych państw może natomiast znaleźć się w OSS.
Dobrowolny wybór OSS poniżej progu
Przedsiębiorca może wybrać rozliczanie sprzedaży w państwie konsumpcji jeszcze przed przekroczeniem limitu 42 000 zł. Rejestracja do OSS oznacza wtedy stosowanie wybranego modelu do wszystkich kwalifikujących się transakcji. Nie powinna być traktowana jako rozwiązanie dotyczące tylko jednego państwa.
Decyzję trzeba podjąć po przeanalizowaniu struktury sprzedaży. Znaczenie mają liczba krajów klientów, stosowane stawki VAT oraz możliwości systemu sprzedażowego. Dobrze prowadzona księgowość e-commerce pomaga ocenić, czy dobrowolny OSS uprości rozliczenia.
Moment powstania obowiązku podatkowego w OSS
Projekt ma jednoznacznie określić zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego dla transakcji rozliczanych w procedurze unijnej i nieunijnej OSS. Celem jest ograniczenie różnic pomiędzy regulacjami poszczególnych państw członkowskich. Sklepy powinny więc śledzić ostateczne brzmienie ustawy.
Szczególnej uwagi wymagają płatności pobierane przed dostawą lub wykonaniem usługi. Na obecnym etapie nie należy opierać konfiguracji systemu wyłącznie na projekcie. Ostateczne zasady będą wynikały z uchwalonej ustawy i przepisów wykonawczych. System powinien jednak już teraz umożliwiać rozróżnianie daty płatności, wysyłki i realizacji transakcji.
Dlaczego prawidłowa data ma znaczenie
Deklaracje OSS składa się za okresy kwartalne. Błędne przypisanie sprzedaży do konkretnego okresu może powodować różnice między deklaracją, raportem płatności oraz danymi marketplace. Problem jest szczególnie widoczny przy zamówieniach realizowanych na przełomie kwartałów.
Sklep powinien wiedzieć, czy jego system korzysta z daty zamówienia, zapłaty, wysyłki czy wykonania dostawy. Nie każda data będzie prawidłowa dla potrzeb VAT. Konieczne jest także poprawne ujmowanie anulowanych transakcji, zwrotów i korekt. Automatyczna integracja nie zwalnia przedsiębiorcy z kontroli danych.
Marketplace jako uznany dostawca
W określonych sytuacjach przepisy VAT mogą uznać marketplace za podmiot, który sam otrzymał i dostarczył towar. Jest to fikcja prawna stosowana dla celów podatkowych. Platforma odpowiada wtedy za pobranie i rozliczenie VAT od dostawy do klienta.
Od 2027 roku zakres tego mechanizmu ma zostać doprecyzowany. Projekt obejmuje określone dostawy realizowane przez sprzedawcę spoza UE na rzecz wybranych podatników oraz osób prawnych. Chodzi między innymi o nabywców, których wewnątrzwspólnotowe nabycia nie podlegają VAT. Zmiana nie oznacza jednak, że każda platforma przejmie wszystkie obowiązki sprzedawcy.
Kiedy marketplace nie rozliczy VAT za sklep
Polski sprzedawca nie powinien automatycznie zakładać, że Amazon, Allegro lub inna platforma rozliczy za niego VAT. Znaczenie mają siedziba sprzedawcy, status klienta, rodzaj transakcji i sposób działania marketplace. Platforma musi rzeczywiście ułatwiać sprzedaż w rozumieniu przepisów.
Jeżeli marketplace nie działa jako uznany dostawca, obowiązek pozostaje po stronie przedsiębiorcy. Sklep powinien ustalić miejsce opodatkowania i odpowiednią stawkę VAT. Następnie musi zdecydować, czy transakcję wykazać w OSS, deklaracji krajowej czy lokalnym rozliczeniu zagranicznym.
IOSS a zwolnienie podmiotowe z VAT
IOSS służy do rozliczania VAT od sprzedaży na odległość towarów importowanych w przesyłkach o wartości do 150 euro. Projekt UC147 przewiduje ograniczenie dostępu do tej procedury. Podatnicy korzystający ze zwolnienia podmiotowego z VAT mają zostać wyłączeni z IOSS.
Nie należy utożsamiać zwolnienia podmiotowego ze wszystkimi rodzajami zwolnień w VAT. Projekt odnosi się do drobnych podatników korzystających ze zwolnienia ze względu na wartość sprzedaży. Taki sklep powinien wcześniej przeanalizować model importu i sposób pobierania VAT od klientów.
Czy zwolnienie z VAT nadal będzie opłacalne
Zwolnienie podmiotowe może upraszczać krajowe rozliczenia, ale nie usuwa obowiązków związanych z handlem międzynarodowym. Jeżeli podatnik straci dostęp do IOSS, może zmienić się sposób odprawy przesyłek i pobierania podatku. Wpływa to również na cenę końcową prezentowaną klientowi.
Przedsiębiorca powinien porównać korzyści ze zwolnienia z kosztami nowej obsługi importu. Ważne są także prawo do odliczenia VAT i obowiązki w innych państwach. Już przy Zakładanie firmy warto przeanalizować rynki sprzedaży, sposób wysyłki i planowane procedury szczególne.
ViDA i IOSS w dropshippingu
Dropshipping może łączyć import, IOSS, marketplace oraz sprzedaż do klientów z wielu państw. Dlatego projektowane ograniczenia mogą znacząco wpłynąć na małe sklepy. Przedsiębiorca musi ustalić, kto jest importerem i kto pobiera VAT przy zawarciu transakcji.
Jeżeli sklep korzysta ze zwolnienia podmiotowego, wyłączenie z IOSS może wymagać zmiany dotychczasowego modelu. Alternatywą może być sprzedaż przez platformę działającą jako uznany dostawca. Nie każda platforma spełni jednak te warunki. Profesjonalna Księgowość dropshipping powinna analizować cały łańcuch dostawy.
Jak przygotować Amazon FBA na 2027 rok
Sprzedawca powinien ustalić, w których państwach Amazon może magazynować jego produkty. Następnie trzeba sprawdzić posiadane numery VAT i zakres lokalnych deklaracji. Ważne będzie także prawidłowe liczenie polskiego progu 42 000 zł.
System księgowy powinien oddzielać przemieszczenia własnych towarów, sprzedaż krajową oraz WSTO. Nie może opierać się wyłącznie na kraju klienta. Konieczny jest także kraj rozpoczęcia transportu. Doświadczone biuro rachunkowe powinno porównywać raporty Amazon z OSS i lokalnymi deklaracjami VAT.
Jakie dane powinien gromadzić sklep
Sklep powinien posiadać informację o magazynie, z którego wysłano każde zamówienie. Potrzebne są również kraj konsumenta, status nabywcy, wartość sprzedaży i właściwa stawka VAT. Bez tych danych prawidłowe rozliczenie może być niemożliwe.
System powinien obsługiwać zaliczki, anulowania, zwroty i korekty. Integracja z marketplace musi także rozpoznawać transakcje rozliczane przez platformę. Oddzielnie trzeba ewidencjonować sprzedaż pozostającą po stronie przedsiębiorcy. Sam raport wartości sprzedaży nie wystarczy.
Jak przygotować sklep do nowych zasad OSS
Przedsiębiorca powinien rozpocząć od mapowania przepływów towarów. Dla każdego modelu trzeba określić kraj magazynowania, rozpoczęcia transportu oraz zakończenia dostawy. Następnie można przypisać właściwy sposób rozliczenia VAT.
Szczególnej analizy wymagają zagraniczne magazyny, które nie stanowią stałego miejsca działalności. Sprzedaż z takich magazynów nie powinna zwiększać polskiego limitu 42 000 zł. Może jednak podlegać VAT w państwie konsumpcji od pierwszej transakcji. Zakładanie firmy dla ecommerce powinno więc obejmować planowanie logistyki i rejestracji VAT.
ViDA 2027 uporządkuje OSS, ale nie zakończy zmian
Projekt UC147 ma doprecyzować sposób liczenia progu, zakres wyboru OSS oraz moment powstania obowiązku podatkowego. Ważne będą także zmiany dotyczące uznanego dostawcy i ograniczenia IOSS. Dla sklepów wielomagazynowych oznacza to konieczność dokładniejszej identyfikacji każdego przepływu.
Na 24 lipca 2026 roku projekt nie jest jednak ostatecznie uchwalonym prawem. Przedsiębiorcy powinni więc obserwować dalsze prace legislacyjne i nie wdrażać wszystkich rozwiązań wyłącznie na podstawie projektu. Trzeba także pamiętać, że procedura TOOG ma zostać uruchomiona dopiero od 1 lipca 2028 roku.
FAQ
- Od kiedy mają obowiązywać nowe zasady OSS?
Projektowane przepisy mają zasadniczo obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Na 24 lipca 2026 roku polska ustawa nie została jednak ostatecznie uchwalona. - Czy próg OSS nadal będzie wynosił 42 000 zł?
Tak, próg odpowiadający 10 000 euro ma zostać utrzymany. Nadal obejmuje także kwalifikujące się usługi telekomunikacyjne, nadawcze i elektroniczne. - Czy sprzedaż z magazynu w Niemczech wlicza się do polskiego progu?
Nie powinna być uwzględniana, jeżeli magazyn nie tworzy stałego miejsca działalności polskiego sprzedawcy. Taka sprzedaż może jednak podlegać VAT w państwie konsumenta od pierwszej transakcji. - Czy Amazon FBA przestanie wymagać zagranicznych numerów VAT?
Nie, zmiany od 2027 roku nie usuną wszystkich lokalnych rejestracji. Przechowywanie i przemieszczanie własnych towarów może nadal wymagać numeru VAT w państwie magazynu. - Co oznacza zasada „wszystko albo nic” w OSS?
Podatnik powinien stosować OSS do wszystkich swoich transakcji objętych zakresem wybranej procedury. Nie może rozliczać przez OSS tylko wybranych krajów albo zamówień. - Kiedy powstanie obowiązek podatkowy w OSS?
Projekt ma jednoznacznie określić zdarzenie powodujące obowiązek podatkowy dla transakcji objętych OSS. Szczegóły dotyczące wcześniejszych płatności będą wynikały z ostatecznego brzmienia ustawy. - Czy marketplace zawsze rozliczy VAT za sprzedawcę?
Nie, status uznanego dostawcy dotyczy jedynie określonych transakcji. Znaczenie mają siedziba sprzedawcy, rodzaj dostawy, status klienta i sposób działania platformy. - Czy podatnik zwolniony podmiotowo z VAT będzie mógł korzystać z IOSS?
Projekt przewiduje wyłączenie takich podatników z procedury IOSS. Przedsiębiorca powinien więc wcześniej przeanalizować alternatywny sposób rozliczania importowanych przesyłek.
