Od 2027 roku odpowiedzialność solidarna w VAT obejmie nowe usługi
Od 1 stycznia 2027 roku zmienią się zasady odpowiedzialności solidarnej w VAT. Nowe przepisy obejmą wybrane usługi niematerialne, z których często korzystają firmy e-commerce. W katalogu znalazły się między innymi reklama, hosting, usługi związane z oprogramowaniem oraz rachunkowość. Nie oznacza to jednak automatycznego obowiązku zapłaty VAT za nierzetelnego kontrahenta. Odpowiedzialność może powstać dopiero po spełnieniu warunków określonych w ustawie o VAT. Dlatego sklepy internetowe powinny znać nowe zasady jeszcze przed początkiem 2027 roku.
Nowe przepisy VAT są już uchwalone
Zmiana wynika z ustawy z 4 września 2026 roku. Akt został ogłoszony w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1270. Omawiane regulacje wchodzą w życie 1 stycznia 2027 roku. Nie mamy więc już do czynienia wyłącznie z projektem przepisów. Nowelizacja rozszerza art. 105a ustawy o VAT na określone usługi. Jednocześnie dodaje do ustawy nowy załącznik nr 16. To właśnie tam znajduje się katalog usług objętych rozszerzonym mechanizmem odpowiedzialności.
Jak działa odpowiedzialność za VAT kontrahenta
Nabywca może odpowiadać solidarnie z usługodawcą za jego zaległość w VAT. Odpowiedzialność dotyczy części podatku przypadającej na konkretną usługę świadczoną dla nabywcy. Sam fakt powstania zaległości podatkowej kontrahenta nie wystarczy jednak do zastosowania nowych zasad. Nabywca musi wiedzieć lub mieć uzasadnione podstawy, aby przypuszczać, że VAT nie zostanie wpłacony do urzędu. To istotne ograniczenie zakresu nowych przepisów.
Nietypowe warunki transakcji mogą zwiększać ryzyko
Przepisy wskazują również, kiedy mogą istnieć podstawy do podejrzeń po stronie nabywcy. Znaczenie mają okoliczności lub warunki odbiegające od standardów spotykanych na rynku. Przykładem może być cena bez ekonomicznego uzasadnienia znacznie niższa od wartości rynkowej. Sama atrakcyjna oferta nie oznacza jednak automatycznie powstania odpowiedzialności. Dlatego warto zachowywać dokumentację pokazującą gospodarcze uzasadnienie warunków współpracy.
Jakie usługi obejmie załącznik nr 16
Nowy załącznik nr 16 zawiera dwanaście grup usług oznaczonych symbolami PKWiU. Wśród nich znajdują się usługi związane z oprogramowaniem PKWiU 62.01. Obejmuje on również określone doradztwo dotyczące oprogramowania oraz hosting. Kolejne pozycje dotyczą usług rachunkowo-księgowych, doradczych i zarządczych. W katalogu znajdują się także reklama, badanie rynku, usługi związane z zatrudnieniem oraz obsługą biura. Dlatego przed zastosowaniem nowych zasad trzeba ustalić właściwą klasyfikację konkretnej usługi.
Reklama internetowa znajdzie się w obszarze nowych regulacji
Dla branży e-commerce szczególnie ważne są usługi reklamowe oznaczone PKWiU 73.1. Sklepy internetowe regularnie ponoszą wydatki na kampanie sprzedażowe oraz współpracę z agencjami. Dlatego właśnie ten rodzaj kosztów może wymagać dodatkowej analizy od 2027 roku. Nie każda płatność za marketing automatycznie oznacza jednak odpowiedzialność solidarną. Najpierw trzeba sprawdzić klasyfikację usługi, jej wartość oraz pozostałe warunki wskazane w ustawie.
Hosting i software także wymagają uwagi
Nowe przepisy obejmą usługi związane z oprogramowaniem oznaczone PKWiU 62.01. W katalogu znajduje się również doradztwo dotyczące oprogramowania PKWiU 62.02.2. Ustawodawca wskazał ponadto usługi zarządzania stronami internetowymi, czyli hosting oznaczony PKWiU 63.11.12. Nie należy jednak zakładać, że każdy produkt określany jako SaaS automatycznie mieści się w załączniku. Decydujące znaczenie ma rzeczywisty charakter świadczenia oraz jego klasyfikacja.
Usługi księgowe również znalazły się w załączniku
Załącznik nr 16 obejmuje także usługi rachunkowo-księgowe PKWiU 69.20.2. Nie oznacza to jednak, że klient automatycznie odpowiada za każdą zaległość podatkową swojego księgowego. Nadal muszą wystąpić przesłanki określone w art. 105a ustawy o VAT. Dobrze zorganizowane biuro rachunkowe powinno jednak uwzględniać zmianę przy planowaniu procedur płatniczych klientów. Dotyczy to szczególnie firm ponoszących wysokie miesięczne koszty usług niematerialnych.
Limit 15 000 zł ma znaczenie przy pojedynczej fakturze
Ustawa przewiduje istotne wyłączenie odpowiedzialności. Co do zasady nie stosuje się jej do nabycia usługi udokumentowanej fakturą poniżej 15 000 zł brutto. Trzeba jednak pamiętać o dodatkowym limicie miesięcznym. Dlatego sama wartość jednej faktury nie zawsze wystarczy do oceny ryzyka. W szybko rozwijającym się sklepie internetowym kilka mniejszych dokumentów może łącznie osiągnąć znaczącą wartość.
Limit 50 000 zł netto trzeba kontrolować miesięcznie
Wyłączenie dotyczące faktury poniżej 15 000 zł ma ograniczenie. Nie działa ono, gdy miesięczna wartość netto usług objętych regulacją przekroczy 50 000 zł. Limit dotyczy usług kupowanych od jednego usługodawcy w danym miesiącu. W takiej sytuacji nowe zasady mogą obejmować również faktury o niższej jednostkowej wartości. Dlatego Księgowość ecommerce powinna umożliwiać kontrolę miesięcznych zakupów według kontrahenta oraz rodzaju usługi.
Kilka mniejszych faktur także może mieć znaczenie
Przykładowo sklep może otrzymać kilka faktur od jednej agencji. Każda z nich może mieć wartość poniżej 15 000 zł brutto. Jeżeli jednak łączna miesięczna wartość netto odpowiednich usług przekroczy 50 000 zł, ustawowe wyłączenie może przestać działać. Dlatego przedsiębiorca nie powinien analizować dokumentów wyłącznie pojedynczo. Właściwie prowadzona księgowość e-commerce powinna patrzeć również na miesięczną skalę współpracy z usługodawcą.
Split payment może wyłączyć odpowiedzialność solidarną
Jednym z najważniejszych zabezpieczeń przewidzianych w ustawie pozostaje mechanizm podzielonej płatności, czyli MPP. Jeżeli przedsiębiorca zapłaci za usługę z wykorzystaniem split paymentu, odpowiedzialności solidarnej z art. 105a się nie stosuje. Kwota netto trafia wtedy na zwykły rachunek dostawcy. Natomiast część odpowiadająca VAT trafia na jego rachunek VAT. Z tego względu dobrowolny MPP może od 2027 roku odgrywać większą rolę przy zakupie usług niematerialnych.
Nowe usługi nie zostaną automatycznie objęte obowiązkowym MPP
Warto rozróżnić dwie kwestie. Pierwszą jest odpowiedzialność solidarna. Drugą stanowi obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności. Dodanie usług do załącznika nr 16 nie oznacza automatycznego objęcia ich obowiązkowym MPP. Obowiązkowy split payment jest związany przede wszystkim z transakcjami określonymi w załączniku nr 15. Przy usługach z załącznika nr 16 przedsiębiorca może jednak zdecydować się na dobrowolny MPP. W określonych sytuacjach będzie to sposób ograniczenia ryzyka odpowiedzialności solidarnej.
Płatność kartą nie zapewni ochrony wynikającej ze split paymentu
W e-commerce wiele usług opłaca się kartą lub przez automatyczne obciążenie rachunku. Dotyczy to zwłaszcza hostingu, narzędzi informatycznych oraz abonamentów. Takiej płatności nie należy utożsamiać z mechanizmem podzielonej płatności. MPP wykorzystuje specjalny komunikat przelewu i działa w polskim systemie bankowym. Dlatego przy większych krajowych fakturach przedsiębiorca powinien wcześniej przeanalizować dostępny sposób zapłaty.
Google Ads, Meta Ads i zagraniczny SaaS wymagają osobnej analizy
Wiele sklepów kupuje reklamy i oprogramowanie od zagranicznych dostawców. Takie transakcje często rozlicza się jako import usług. W typowym modelu B2B polski przedsiębiorca sam rozlicza wtedy VAT w Polsce. Nie można więc automatycznie stosować zasad odpowiedzialności solidarnej dotyczących zaległości krajowego usługodawcy. Najpierw trzeba ustalić siedzibę kontrahenta, miejsce świadczenia oraz sposób rozliczenia podatku. Dopiero potem można oceniać skutki konkretnej faktury.
Weryfikacja usługodawcy nabierze większego znaczenia
Od 2027 roku przedsiębiorcy powinni większą uwagę poświęcić weryfikacji kontrahentów. Przy polskim dostawcy warto sprawdzić między innymi jego status podatnika VAT. Przydatne są także CEIDG, KRS oraz Biała Lista podatników VAT. W przypadku kontrahentów unijnych pomocny jest system VIES. Ponadto należy zwracać uwagę na realność świadczenia i nietypowe warunki współpracy. Takie działania mogą również pomóc udokumentować sposób oceny kontrahenta.
Biała Lista VAT nie rozwiązuje jednak każdego problemu
Sprawdzenie kontrahenta na Białej Liście jest dobrym elementem procedury bezpieczeństwa. Nie daje jednak automatycznej gwarancji braku odpowiedzialności na podstawie art. 105a. Przepisy dotyczą bowiem również wiedzy przedsiębiorcy oraz okoliczności konkretnej transakcji. Dlatego warto analizować także cenę, charakter świadczenia i sposób zawarcia umowy. Im większa transakcja, tym bardziej uzasadnione staje się zachowanie dokumentów potwierdzających jej gospodarczy charakter.
Cena znacznie niższa od rynkowej może być sygnałem ostrzegawczym
Nowelizacja wskazuje wprost na znaczenie warunków odbiegających od normalnego obrotu. Szczególnym przykładem jest cena bez ekonomicznego uzasadnienia niższa od wartości rynkowej. Nie każda obniżka będzie jednak problemem. Rabat może wynikać z długoterminowej umowy, dużego zamówienia albo promocji. Warto więc zachować dokumenty potwierdzające przyczynę zastosowanej ceny. Takie działania mogą mieć znaczenie podczas późniejszej kontroli.
Nie każda zaległość usługodawcy spowoduje odpowiedzialność nabywcy
Nowelizacja przewiduje również inne wyłączenie odpowiedzialności. Nie stosuje się jej, gdy powstanie zaległości nie wiązało się z udziałem usługodawcy w nierzetelnym rozliczaniu VAT dla korzyści majątkowej. To ważne rozróżnienie. Przepisy mają służyć przede wszystkim ograniczaniu oszustw i nadużyć podatkowych. Nie tworzą natomiast mechanizmu automatycznego przenoszenia każdego długu VAT kontrahenta na jego klienta.
Księgowość sklepu internetowego powinna uwzględniać nowe ryzyko
Od 2027 roku kontrola kosztów może wymagać szerszej analizy. Ważna pozostanie poprawność faktury oraz prawidłowe ujęcie jej w ewidencji. Jednak znaczenie będzie mieć również rodzaj usługi, jej PKWiU, kontrahent i miesięczna wartość zakupów. Dlatego Księgowość dla sklepów internetowych powinna wspierać przedsiębiorców w identyfikowaniu transakcji wymagających dodatkowej uwagi.
Nowe zasady warto uwzględnić już przy zakładaniu biznesu
Dobre procedury warto przygotować jeszcze przed szybkim wzrostem firmy. Przy Zakładaniu firmy można od początku ustalić zasady zatwierdzania większych wydatków. Szczególnego znaczenia nabierają koszty reklamy, IT, hostingu oraz zewnętrznej obsługi. Natomiast Zakładanie firmy dla ecommerce wymaga dodatkowo analizy transakcji zagranicznych. Krajowe i zagraniczne usługi mogą bowiem podlegać odmiennym zasadom rozliczenia VAT.
Dropshipping również powinien przygotować się do zmian
Firmy dropshippingowe często intensywnie korzystają z zewnętrznych narzędzi. Są to systemy integrujące sprzedaż, reklamy, hosting i różnego rodzaju oprogramowanie. Jednocześnie wielu dostawców działa poza Polską. Dlatego Księgowość dropshipping powinna rozróżniać krajowe zakupy usług od importu usług. Od 2027 roku trzeba także zwracać uwagę na katalog z nowego załącznika nr 16.
Kiedy nowe przepisy mają zastosowanie
Nowe zasady odpowiedzialności solidarnej zaczynają obowiązywać 1 stycznia 2027 roku. Przepisy przejściowe wiążą ich stosowanie z momentem powstania obowiązku podatkowego. Oznacza to, że przy usługach wykonywanych na przełomie roku trzeba prawidłowo ustalić ten moment. Nie zawsze będzie on równy dacie zapłaty albo wystawienia faktury. Dlatego transakcje obejmujące grudzień 2026 i styczeń 2027 mogą wymagać indywidualnej analizy.
Co powinien zrobić sklep internetowy przed 1 stycznia 2027 roku
Przedsiębiorca powinien przede wszystkim zidentyfikować najważniejszych krajowych usługodawców. Następnie warto sprawdzić, czy kupowane usługi należą do grup PKWiU wskazanych w załączniku nr 16. Kolejnym krokiem jest analiza wartości poszczególnych faktur i miesięcznej skali współpracy. Przy większych transakcjach można rozważyć dobrowolny split payment. Jednocześnie warto uporządkować procedury weryfikacji kontrahentów. Dzięki temu przedsiębiorca może ograniczyć ryzyko jeszcze przed wejściem nowych regulacji.
Nowa odpowiedzialność za VAT oznacza potrzebę lepszej kontroli zakupów
Zmiana od 2027 roku jest szczególnie istotna dla firm intensywnie kupujących usługi reklamowe, technologiczne i księgowe. Nie oznacza jednak, że każdy przedsiębiorca zapłaci VAT za nierzetelnego dostawcę. Ustawa wymaga spełnienia konkretnych przesłanek. Jednocześnie przewiduje istotne wyłączenia, w tym ochronę przy zastosowaniu split paymentu. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest więc połączenie prawidłowej księgowości, kontroli kontrahentów oraz odpowiednio zaplanowanych płatności.
FAQ – odpowiedzialność solidarna za VAT od 2027 roku
- Czy od 2027 roku firma automatycznie odpowiada za VAT agencji reklamowej?
Nie. Sam zakup usługi reklamowej nie powoduje automatycznie odpowiedzialności. Muszą zostać spełnione przesłanki określone w art. 105a ustawy o VAT.
- Czy odpowiedzialność solidarna obejmie usługi reklamowe?
Tak. Załącznik nr 16 obejmuje usługi reklamowe oznaczone PKWiU 73.1. Przy konkretnej transakcji trzeba jednak przeanalizować także wartość faktury i pozostałe warunki ustawowe.
- Czy hosting i software będą objęte nowymi regulacjami?
Tak, ale w zakresie konkretnych grup PKWiU wskazanych w załączniku nr 16. Katalog obejmuje między innymi PKWiU 62.01 oraz hosting PKWiU 63.11.12.
- Czy nowe zasady obejmą usługi księgowe?
Tak. W załączniku nr 16 znalazły się usługi rachunkowo-księgowe PKWiU 69.20.2. Nie oznacza to jednak automatycznej odpowiedzialności klienta za każdą zaległość biura rachunkowego.
- Czy faktura poniżej 15 000 zł wyłącza odpowiedzialność?
Co do zasady tak. Trzeba jednak sprawdzić miesięczną wartość usług kupowanych od tego samego usługodawcy. Jeżeli przekroczy ona 50 000 zł netto, wyłączenie dotyczące mniejszych faktur nie będzie miało zastosowania.
- Czy split payment chroni przed odpowiedzialnością solidarną?
Tak. Ustawa przewiduje wyłączenie odpowiedzialności dla towarów lub usług opłaconych z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.
- Czy od 2027 roku split payment będzie obowiązkowy przy reklamie i księgowości?
Nie z samego powodu umieszczenia tych usług w załączniku nr 16. Katalog ten dotyczy odpowiedzialności solidarnej. Obowiązkowy MPP jest regulowany odrębnie i wiąże się przede wszystkim z załącznikiem nr 15.
- Czy nowe przepisy dotyczą faktur Google Ads lub Meta Ads?
Nie można tego ustalić wyłącznie na podstawie nazwy usługi. Przy usługach kupowanych od zagranicznych podmiotów często występuje import usług. W takim przypadku sposób rozliczenia VAT jest inny niż przy standardowej krajowej fakturze.
